Magiczny edytor vi

Nie da się administrować systemu UNIX/Linux bez edytora vi. Magiczny vi jest podstawowym edytorem dla każdego systemu UNIX/Linux. Ponadto jest zazwyczaj edytorem domyślnym. Co jeszcze ważniejsze - edytorem, który administrator ma do dyspozycji w przypadku awarii systemu. Oznacza to, że warto zdobyć co najmniej podstawową umiejętność korzystania z vi. Bez tej wiedzy bowiem usunięcie awarii systemu może okazać się niemożliwe. Zaryzykować wręcz można twierdzenie, że w świecie UNIX/Linux nie jest administratorem ten, kto nie umie korzystać z vi. vi lubią też programiści. Mój kolega programista stwierdził: "Lubię vi, bo szybko przegląda trace programu."

vi to edytor modalny, popularny w systemach Unix. Modalność vi oznacza, że w każdej chwili znajduje się w jednym z dwu trybów pracy: trybie wstawiania lub trybie poleceń. Autorem vi jest Bill Joy. Nazwa wzięła się od słowa visual. Dziś rzadko używa się czystego vi w codziennej praktyce, został wyparty przez swoje klony, takie jak vim, nvi lub elvis, które oferują znacznie bogatsze możliwości. Poniżej zamieszczony został opis vi. Opis ten jest poprawny również dla klonów vi.

$ vi, ale co dalej?

Uruchomić vi jest bardzo łatwo, wystarczy napisać na konsoli:

Ale co dalej? Co począć z czarnym ekranem?

Na początek trochę teorii

vi jest edytorem modalnym, pracuje w dwu trybach, w trybie edycji i w trybie komend. Aby przejść z trybu edycji do trybu komend należy wcisnąć przycisk ESC. Przejście z trybu komend do trybu edycji dokonuje się samoczynnie po wprowadzeniu komendy i zatwierdzeniu jest klawiszem Enter. Do zapamiętania: ESC - przejście z trybu edycji do trybu komend. Wydanie komendy :komenda [Enter].

Wczytywanie, zapisywanie, wyjście z edytora

Kubek vi zawiera najpotrzebniejsze polecenia edytora vi.



Dzięki niemu, spis najważniejszych komend edytora vi jest zawsze pod ręką, a właściwie na biurku. Ty też możesz go mieć.

Jeśli chcesz rozpocząć edycję nowego pliku, napisz na konsoli systemu vi. W ten sposób uruchomisz edytor vi w trybie edycji nowego pliku.

Jeśli chcesz wczytać istniejący plik do edytora, to przestawiasz vi w tryb komend, a następnie wpisujesz jedną z poniższych komend:

• :e plik - edycja pliku
• :r plik - wczytanie pliku

Tak, to ma być dwukropek. W vi wiele poleceń rozpoczyna się od :

Aby zapisać plik, należy wydać polecenie :w lub :w nowyplik, jeśli plik ma być zapisany pod nową nazwą.

Jeśli chcesz wyjść z vi, wydaj polecenie :q lub :q!. Polecenie :q pozwoli opuścić edytor wtedy gdy edytowany plik został zapisany lub gdy nie był zmieniony. Polecenie :q! bezwzględnie kończy pracę edytora.

Poruszanie się po pliku

Do poruszania się po pliku (przesuwania kursora) należy przestawić vi w tryb komend (klawisz ESC), a następnie korzystać z klawiszy h, j, k, l. Ich znacznie to:

• h - przesuń kursor o jeden znak w lewo,
• j - przesuń kursor o jedną linię w dół,
• k - przesuń kursor o jedną linię w górę,
• l - przesuń kursor o jeden znak w prawo.

Pomocne są również komendy CTRL-f, która przesuwa kursor o jeden ekran w dół, oraz CTRL-b która przesuwa kursor o jeden ekran w górę.

Edycja

Wiemy już jak wczytać i zapisać plik oraz jak poruszać się po pliku. Pora na polecenia edycji. Podstawowe polecenia edycji to:

• x - skasuj znak, na którym jest kursor,
• dd - skasuj całą linie,
• a - rozpocznij dopisywanie za kursorem,
• i - rozpocznij dopisywanie przed kursorem,
• r - zamień znak, na którym jest kursor,
• o - wstaw nową linię, poniżej linii w której jest kursor,
• yy - skopiuj linię do pamięci,
p - wklej zawartość pamięci np.: skopiowaną wcześniej linię.

Oczywiście polecenia edycji trzeba wydawać w trybie komend (klawisz ESC).

Podsumowanie

Podane wyżej polecenia wystarczą aby w sposób podstawowy korzystać z edytora vi, wystarczą aby za pomocą vi poprawić lub stworzyć plik systemowy np.: /etc/passwd lub plik startowy z katalogu /etc/init.d, jednak nie ukazują mocy vi, która kryje się np.: w wyszukiwaniu lub zamianie wyrażeń regularnych. W artykule vi polecenia zaprezentowany jest szerszy zakres poleceń.

Tomasz Zin